Πέμπτη, 25 Ιουλίου 2019

Η μετριοκρατία στην εξουσία

Terry Allen, “Corporate Head”,
Ernst and Young Plaza, Los Angeles, California, USA
του Κώστα Νικολάου

Δεν έγινε καμία κατάληψη Βαστίλης, κανένας εμπρησμός του Ράιχσταγκ, ούτε κανένα καταδρομικό Aurora έριξε κανονιοβολισμούς… Κι όμως, η επίθεση έχει ήδη ξεκινήσει και έχει στεφθεί με επιτυχία: Η μετριοκρατία πήρε την εξουσία (Alain Deneault, prof. of political science, Univ. Montreal).
Μία "επανάσταση αναισθητοποίησης" ολοκληρώθηκε σιωπηλά κάτω από τα μάτια μας: η στάση που μας οδηγεί να βρεθούμε στο κέντρο ή σωστότερα στο “ακραίο κέντρο”: Ποτέ μην ενοχλείτε και πάνω από όλα, ποτέ μην κάνετε τίποτα που θα μπορούσε να προκαλέσει την οικονομική και κοινωνική τάξη. Τα πάντα πρέπει να τυποποιηθούν. Το "μέσο" έχει γίνει ο κανόνας, η "μετριότητα" έχει επιλεγεί ως πρότυπο.
ΜΕΤΡΙΟΣ ΔΕΝ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΑΝΙΚΑΝΟΣ. Αντιθέτως. Το σύστημα ενθαρρύνει την άνοδο των ατόμων με μέτρια ικανότητα σε βάρος των πολύ ικανών και των ανίκανων. Οι τελευταίοι για προφανείς λόγους (είναι αναποτελεσματικοί), οι πρώτοι επειδή υπάρχει κίνδυνος να αμφισβητήσουν το σύστημα και τις συμβάσεις του.
Ο μέτριος πρέπει να είναι ειδικός. Πρέπει να έχει μια χρήσιμη ικανότητα που δεν θέτει υπό αμφισβήτηση τα ιδεολογικά θεμέλια του συστήματος.
Το κριτικό πνεύμα πρέπει να περιοριστεί μέσα σε συγκεκριμένα όρια, διότι αλλιώς αποτελεί κίνδυνο.
Ο ΜΕΤΡΙΟΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ "ΠΑΙΞΕΙ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ": αποδοχή άτυπης συμπεριφοράς, μικρές συμβιβαστικές λύσεις που συμβάλλουν στην επίτευξη βραχυπρόθεσμων στόχων, υποταγή σε ανομολόγητους κανόνες, κλείνοντας συχνά τα μάτια. Πρόκειται για την εφαρμογή συμπεριφορών που σηματοδοτούν μια σχέση πίστης σε κάποιον ή σε ένα δίκτυο ή σε μια συγκεκριμένη κοινοπραξία.
Κάμψη με υπακοή στους κανόνες που δημιουργήθηκαν με μοναδικό σκοπό την τοποθέτηση στην κοινωνική σκακιέρα, που είναι ο στόχος του μέτριου.
Συμπεριφορές που υπογραμμίζουν την ένταξη σε ένα πλαίσιο που αφήνει στον ισχυρότερο μια μεγάλη δύναμη λήψης αποφάσεων. Στο τέλος της ημέρας, αυτές είναι οι στάσεις που τείνουν να δημιουργούν διεφθαρμένους θεσμούς. Και η διαφθορά φτάνει στο αποκορύφωμά της όταν τα άτομα που την ασκούν δεν συνειδητοποιούν πλέον ότι το κάνουν.
ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΜΕΤΡΙΟΤΗΤΑΣ, ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ Ο ΙΔΙΟΣ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ, που αντικαθίσταται από την “διακυβέρνηση”. Μια επιτυχία που χτίστηκε από τη Margaret Thatcher τη δεκαετία του '80 και αναπτύχθηκε σταδιακά τα επόμενα χρόνια μέχρι σήμερα. Σε ένα σύστημα διακυβέρνησης, η πολιτική δράση περιορίζεται στη διαχείριση, σε αυτό που λέγεται στα εγχειρίδια διαχείρισης "επίλυση προβλημάτων". Δηλ., αναζήτηση μιας άμεσης λύσης σε ένα άμεσο πρόβλημα, αποκλείοντας κάθε μακροπρόθεσμο προβληματισμό βασισμένο σε αρχές και κάθε πολιτικό όραμα που να συζητείται δημόσια.
Η διακυβέρνηση είναι μια μορφή νεοφιλελεύθερης κρατικής διαχείρισης, που χαρακτηρίζεται από την απορρύθμιση, την ιδιωτικοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών και την προσαρμογή στις ανάγκες των εταιρειών. Από την πολιτική, έχουμε γλιστρήσει σε ένα σύστημα (εκείνο της διακυβέρνησης) που τείνουμε να συγχέουμε με τη δημοκρατία.
Αλλάζει και η ορολογία: οι ασθενείς ενός νοσοκομείου δεν λέγονται πλέον ασθενείς, οι αναγνώστες μιας βιβλιοθήκης δεν είναι πλέον αναγνώστες. Όλοι έγιναν "πελάτες", όλοι είναι καταναλωτές.
ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΥΡΙΑΡΧΕΙ στην πολιτική σκέψη. Οι διαφορές μεταξύ των υποψηφίων τείνουν να εξαφανίζονται, ακόμη και αν προφανώς προσπαθούν να τις διαφοροποιήσουν. Ακόμη και η σημασιολογία γέρνει στην μετριότητα: ισορροπημένα μέτρα, σωστά μέτρα, συμβιβασμός. Αυτό είναι το "ακραίο κέντρο". Το ακραίο κέντρο δεν αντιστοιχεί στο μεσαίο σημείο του άξονα δεξιάς-αριστεράς αλλά συμπίπτει με την εξαφάνιση αυτού του άξονα προς όφελος μιας ενιαίας προσέγγισης και μιας ενιαίας λογικής.
Συνεχίζεται ….
________________________
Πηγές:
- Alain Deneault, “La médiocratie”, Lux éditeur, Montréal, Canada, 2015
- Angelo Mincuzzi, “Mediocracy has overwhelmed us, that’s why the mediocre took power”, Il Sole 24 Ore, 27.4.2019

Παρασκευή, 12 Ιουλίου 2019

Η "μανιακή" φύση, το άγιον κέρδος και το τοξικό χάος εις διπλούν

Ένα “χρυσό” ποτάμι κατόπιν διαρροής, Colorado, USA
του Κώστα Νικολάου

Η φύση δεν εκδικείται, δεν τιμωρεί, ούτε έχει καμιά μανία. Έχει τους δικούς της νόμους και λειτουργεί σταθερά με βάση αυτούς. Δεν προσαρμόζεται στους ανθρώπινους νόμους και πράξεις. Ένας χείμαρρος ακολουθεί τη διαδρομή που πάντα ακολουθούσε. Δεν στρίβει όταν βρει μπροστά του κτίσματα. Τα παίρνει μαζί του.
Οι άνθρωποι οφείλουν να προσαρμοστούν στη φύση, αφού αποτελούν μέρος της.
"Διαθέτουμε απέναντι σ' όλα τ' άλλα δημιουργήματα της φύσης το πλεονέκτημα, ότι μπορούμε να διακρίνουμε και να εφαρμόζουμε σωστά τους νόμους της. Και πραγματικά, κάθε μέρα που περνά μαθαίνομε να κατανοούμε όλο και πιο σωστά τους νόμους της και να αναγνωρίζουμε τόσο τις πιο κοντινές όσο και τις απόμακρες συνέπειες των επεμβάσεών μας στην πορεία της φύσης" (Engels F., Η διαλεκτική της φύσης).
Γιατί δεν πράττουμε έτσι;
Διότι η γενική έννοια άνθρωπος δεν υπάρχει στην πραγματική ζωή. Υπάρχει ο συγκεκριμένος κάθε φορά άνθρωπος. Αυτός που ζει σε συγκεκριμένα οργανωμένη κοινωνία με συγκεκριμένο σύστημα.
Και σήμερα, έχει υπεράνω όλων την πάση θυσία αναζήτηση του κέρδους (κερδοσκοπία σε επίπεδο θρησκευτικής πίστης).
Στο φαινόμενο του θερμοκηπίου (που είναι ένα φυσικό φαινόμενο, χάρη στο οποίο υπάρχει ζωή στον πλανήτη) επεμβαίνουμε “τοξικά” εκπέμποντας ρύπους (κερδοσκοπώντας ασύστολα με ενεργειακή βιομηχανία ορυκτών καυσίμων, μεταφορές κλπ), που τροποποιούν το κλίμα προς κατεύθυνση άγνωστη σε μας (κατάσταση “χάους” με την επιστημονική έννοια του όρου).
Φυσιολογικά λοιπόν προκύπτουν πρωτοφανείς τυφώνες, ανεμο- ή υδρο-στρόβιλοι, ισχυρές καταιγίδες κλπ, όπου οι πλημμύρες δεν μεταφέρουν μόνον συντρίμμια, αλλά και τοξικές χημικές ουσίες, όταν τις βρουν στο έδαφος (σε πάσης φύσεως χώρους εναπόθεσης τοξικών στερεών ή υγρών ουσιών). Αυτές οι τοποθεσίες είναι πάντα μια μεγάλη πιθανή πηγή ρύπανσης του εδάφους και των υπόγειων υδάτων μετά από τυφώνες και μεγάλες καταιγίδες (Thomas Burke, Assoc. Dean, Johns Hopkins School of Public Health, Univ. Baltimore, Maryland, USA).
Τα νερά ακολουθούν ανεξέλεγκτη διαδρομή μεταφέροντας τις τοξικές ουσίες οπουδήποτε (κατάσταση “χάους” με την επιστημονική έννοια του όρου) με ανεξέλεγκτες επιπτώσεις στο περιβάλλον και στην ανθρώπινη υγεία.
ΥΓ:
Στην Χαλκιδική δεν φαντάζομαι να υπάρχουν τέτοια θέματα. Εκεί η “ανάπτυξη” γίνεται με προστασία του περιβάλλοντος.
Έτσι δεν είναι;
Τι όχι;