Παρασκευή, 13 Σεπτεμβρίου 2019

Κλιματική κρίση, ενεργειακή πολιτική και εξορύξεις

"Κλιματική κρίση, ενεργειακή πολιτική και εξορύξεις", ήταν το θέμα συζήτησης, που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 12.9.2019, στο πλαίσιο του 9ου Greenwave Festival (Δημοτικό Πάρκο, ΧΑΝΘ).
Εισηγήθηκαν:
-Τάκης Γρηγορίου, Ελληνικό Γραφείο της Greenpeace
-Σαράντης Δημητριάδης, ομ. Καθηγητής Γεωλογίας ΑΠΘ
-Μαρία Καδόγλου, Παρατηρητήριο μεταλλευτικών δραστηριοτήτων
-Ρήγας Τσιακίρης, Κίνημα κατά των εξορύξεων, Δασολόγος, PhD, MSc Οικολογίας.
Χαιρετισμός:
- Όλγα Δρόσου, Διευθύντρια του Ιδρύματος Χάινριχ Μπελ - Ελλάδα.
Συντονισμός:
- Κώστας Νικολάου, Δρ Χημικός Περιβαλλοντολόγος.

Παρασκευή, 30 Αυγούστου 2019

Δήθεν πανελλαδικές εξετάσεις με βάσεις και διαρκής κατάταξη καταστρέφοντας παιδεία και ανθρώπους

του Κώστα Νικολάου

Πανελλαδικές εξετάσεις εισαγωγής στα ΑΕΙ κάθε χρόνο με βάσεις που ανεβοκατεβαίνουν, με αναλύσεις, σχόλια, εκτιμήσεις επί αυτών κλπ.
Πρόκειται για πλήρη (και καθόλου τυχαία) διαστρέβλωση των εννοιών.
Εξετάσεις με βάση σημαίνει ότι γράφεις σε κάποια μαθήματα κι αν πάρεις την προβλεπόμενη εκ των προτέρων βάση έχεις περάσει, ανεξάρτητα το τι έκαναν οι άλλοι.
Δεν συμβαίνει όμως αυτό. Υπάρχουν πχ 100 θέσεις σε κάποιο τμήμα και οι πρώτοι 100 μπαίνουν άσχετα με το τι βαθμό πήραν. Η κατάταξη μετράει. Αυτό λέγεται διαγωνισμός. Να ξέρουμε τι λέμε δηλαδή. Ο βαθμός του εκατοστού υποψηφίου είναι ο βαθμός του εκατοστού υποψηφίου, δεν είναι καμιά βάση.
Και στη συνέχεια, αρχίζει μια οργανωμένα χαοτική συζήτηση με όλη την ουσία της παιδείας και τις ανάγκες των ανθρώπων να απουσιάζουν.
Κατατίθεται η πρόταση να μπει επιπλέον η βάση του 10 στον διαγωνισμό εισαγωγής. Καταπληκτική ιδέα: έχοντας κάθε φορά στο νου τι θέλεις να πετύχεις, βάζεις τέτοια θέματα ώστε να μην περάσει πχ το 90% των υποψηφίων ή να περάσει όποιο ποσοστό θέλεις. Να μην κοροϊδευόμαστε.
Τίθεται (και φαινομενικά σωστά) το ερώτημα πως θα σπουδάσει ένας φοιτητής που πήρε πχ 5 (με άριστα το 20) στον εισαγωγικό διαγωνισμό. Έχει τις απαραίτητες γνώσεις; Ναι, αλλά πήρε πάνω από 10 στο απολυτήριο λυκείου. Με βάση το απολυτήριο τις έχει. Με βάση τον εισαγωγικό δεν τις έχει. Κάποιο από τα δύο είναι λάθος. Είτε η εικόνα που προκύπτει από το λύκειο είτε τα αποτελέσματα που προκύπτουν με τα θέματα εισαγωγής είναι λάθος. Δεν μπορεί να ισχύουν και τα δύο.
Δεν μπορούν να απαντηθούν σοβαρά αυτά και πολλά άλλα ερωτήματα, αν δεν είναι ξεκάθαρο τι είδους ανώτατα ιδρύματα θέλουμε.
Ανώτατη παιδεία που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των ανθρώπων και της κοινωνίας ή ανώτατη επαγγελματική εκπαίδευση-κατάρτιση για τις ανάγκες της αγοράς;
Η απάντηση οφείλει να είναι ξεκάθαρη. Αν είναι το δεύτερο, κλείστε όλα τα ΑΕΙ για αρκετά χρόνια και φέρτε πίσω τους 500.000+ αποφοίτους που έφυγαν έξω. Πόσους επαγγελματίες θέλει η αγορά; Ξέρουμε; Να μετρήσουμε και να το ανακοινώσουμε. Όχι η κοροϊδία που ζούμε χρόνια τώρα.
Πάσχει όλο το εκπαιδευτικό σύστημα στον πυρήνα του.
Όλο το εκπαιδευτικό σύστημα δεν κάνει άλλη δουλειά από το να εξετάζει και να κατατάσσει τους ανθρώπους με βάση τις ικανότητες απομνημόνευσης και όχι της μάθησης.
Η διαρκής εξέταση και κατάταξη των ανθρώπων καταστρέφει κάθε σημαντική διαδικασία παιδείας. Τους μεταμορφώνει σε άτομα που χαραμίζουν τη ζωή τους για να πετύχουν μια καλή θέση στην κατάταξη και όχι να αναπτύξουν τη δική τους δυναμική και δημιουργικότητα, που θα ωφελήσει το κοινωνικό σύνολο και μέσα σε αυτό το κοινό καλό θα είναι και το δικό τους ατομικό καλό.
Η δημιουργικότητα, η συγκρότηση, η ευφυΐα είναι απόβλητα αυτού του εκπαιδευτικού συστήματος.

Σάββατο, 24 Αυγούστου 2019

Πυρκαγιές στον Αμαζόνιο: “τίς πταίει”, “τίς ὠφελεῖται”, “τίς βλάπτεται”

Δορυφορική εικόνα πυρκαγιών των τελευταίων 7 ημερών
(λήψη 24.8.2019, 1:00pm), Fire Information for Resource
Management System - FIRMS, NASA

του Κώστα Νικολάου

Τα γεγονότα
Ρεκόρ πυρκαγιών ( ̴73.000) καταγράφηκε φέτος στο τροπικό δάσος του Αμαζονίου, 80% περισσότερες από πέρυσι (Brazil’s National Institute for Space Research - INPE). Πάνω από 9.000 από αυτές εντοπίστηκαν την περασμένη εβδομάδα. Οι πυρκαγιές είναι τόσο μεγάλες που μπορούν να εντοπιστούν από το διάστημα: κάηκαν 5.000.000 στρέμματα σε 16 μέρες (NASA, 24.8.2019).
Η επιστημονική κοινότητα τις χαρακτηρίζει ως πρωτοφανείς και ότι είναι συνέπεια της πρόσφατης αύξησης της αποψίλωσης των δασών. Περισσότερη έκταση δάσους έχει εκκαθαριστεί (με κοπή δένδρων) στη Βραζιλία αυτό το καλοκαίρι απ’ ότι αθροιστικά τα τρία τελευταία χρόνια (INPE). Τα προηγούμενα χρόνια οι πυρκαγιές σχετίζονταν πάρα πολύ με την έλλειψη βροχής, αλλά φέτος ήταν αρκετά υγρά, γεγονός που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για πυρκαγιές που προκαλούνται από την αποψίλωση.
Στον Αμαζόνιο λειτουργεί ένα κυκλικό σύστημα, όπου η αποψίλωση των δασών καθιστώντας την περιοχή ξηρότερη τροφοδοτεί την ακόμα μεγαλύτερη αποψίλωση των δασών. Διότι, το ήμισυ της βροχής στον Αμαζόνιο παράγεται από το ίδιο το τροπικό δάσος, αλλά καθώς τα δέντρα εξαφανίζονται, οι βροχοπτώσεις μειώνονται. Έτσι στεγνώνει όλο και περισσότερο το δάσος και ωθείται σε σημείο μη επιστροφής, όπου θα μοιάζει περισσότερο με σαβάνα[1] παρά με τροπικό δάσος (National Geographic).

Επιπτώσεις σε τοπική και παγκόσμια κλίμακα ταυτόχρονα
Η συνεχής αποψίλωση των δασών οδηγεί σε συνεχείς πυρκαγιές επιφέροντας τέτοια τεράστια απώλεια δασών με επιπτώσεις σε τοπική και παγκόσμια κλίμακα.
Τοπικά, εξαφανίζονται ολόκληρες φυλές ιθαγενών, που ζουν και συντηρούν με τις δραστηριότητές τους το οικοσύστημα, ενώ οι κάτοικοι των πόλεων εισπνέουν απίστευτα τεράστιες ποσότητες τοξικών ρύπων από τις πυρκαγιές.
Παγκόσμια, η προστασία του Αμαζονίου αποτελεί ένα από τα πιο αποτελεσματικά μέσα για την άμβλυνση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Αυτό το οικοσύστημα απορροφά εκατομμύρια τόνους εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO2) κάθε χρόνο. Όταν τα δέντρα αυτά κόβονται ή καίγονται, τότε προκύπτει διπλή επίπτωση: εκπέμπεται διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα από τα κομμένα και καμένα δέντρα και ταυτόχρονα εξαφανίζεται ένα εργαλείο για την απορρόφηση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από άλλες πηγές.
Και αυτό, την στιγμή που πρόσφατη διεθνής επιστημονική έκθεση καταλήγει ότι ο πλανήτης δεν έχει αρκετά δάση για να αποφύγει τις χειρότερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής (Intergovernmental Panel on Climate Change – IPCC, 8.8.2019).

Οι “ωφελούμενοι”
Η ακραία αποψίλωση δασών ξεκίνησε με την εκλογή του ακροδεξιού Bolsonaro στην προεδρία της Βραζιλίας το 2018. Ήδη από την προεκλογική του εκστρατεία είχε θέσει ως κεντρικό ζήτημα το άνοιγμα του Αμαζονίου για τις επιχειρήσεις και όταν πήρε την εξουσία, έπραξε ακριβώς αυτό.
Στην αρχή, οι μπουλντόζες στο δάσος κάνανε δουλειά, αλλά προχωρούσαν πολύ αργά, ενώ η καύση καθαρίζει γρήγορα τα δέντρα.
Η εκκαθάριση των δέντρων στον Αμαζόνιο αποσκοπεί, εκτός από τη συγκομιδή ξυλείας, κυρίως στο να αξιοποιηθούν κερδοσκοπικά οι προκύπτουσες τεράστιες εκτάσεις από πολυεθνικές εταιρίες του βιομηχανοποιημένου αγροδιατροφικού τομέα.
Πρόκειται για μια ακόμα περίπτωση πολιτικού γάμου του νεοφιλελευθερισμού με τον φασισμό/ακροδεξιά για την υλοποίηση μεγάλης έκτασης ιδιωτικοποίησης των κοινών αγαθών και ιδιωτικού ελέγχου της διατροφής με κερδοσκοπία σε παγκόσμια κλίμακα.

Σκέψη και δράση παγκόσμια και τοπικά είναι ένα και το αυτό
Η παγκοσμιοποιημένη νεοφιλελεύθερη πολιτική ιδιωτικοποίησης των κοινών αγαθών και καταστροφής ανθρώπων και περιβάλλοντος (με επιπτώσεις ταυτόχρονα τοπικές και παγκόσμιες) συναντά αναπόφευκτα την δράση ανθρώπων για την από κοινού διατήρηση των κοινών αγαθών και την προστασία του περιβάλλοντος.
Συνακόλουθα, η δράση αυτή είτε αφορά τοπικό θέμα είτε αλληλεγγύη σε παγκόσμιο θέμα είναι ένα και το αυτό.
__________________________

[1] Σαβάνα χαρακτηρίζεται κάθε μεγάλη πεδινή έκταση στις τροπικές ή υποτροπικές περιοχές της Γης, καθώς και το αντίστοιχο οικοσύστημα, στα οποία κυριαρχεί πολύ υψηλή ποώδης και θαμνώδης βλάστηση με παρουσία διάσπαρτων μόνο δένδρων, που δεν σχηματίζουν συνεχή θόλο. Η αιτία που οι εκτάσεις αυτές δεν καταλήφθηκαν από δάση είναι η ξηρότητα του κλίματος και οι συχνές πυρκαγιές. Γνωστότερες είναι οι σαβάνες της ανατολικής Αφρικής (Wikipedia).

Πέμπτη, 1 Αυγούστου 2019

Πρωτοβουλία μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας για την υπεράσπιση του ασύλου

Η νέα κυβέρνηση έχει ήδη εξαγγείλει και επισπεύδει νομοθετικά την κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου, το οποίο με κάθε τρόπο δυσφημεί ως «άσυλο ανομίας».
     Δεν είναι η πρώτη φορά ιστορικά που το πανεπιστημιακό άσυλο, τόσο στη χώρα μας όσο και διεθνώς, πλήττεται από ιδεοληψίες, διαστρεβλώσεις, ψευδολογίες και εν τέλει από μια βαθιά εχθρική στάση της πολιτικής εξουσίας. Αυτός είναι και ο αδιάψευστος μάρτυρας της σημασίας του θεσμού του πανεπιστημιακού ασύλου, ο οποίος υπάρχει σε όλο τον κόσμο εδώ και αιώνες, ως σύμφυτος με την ίδια την έννοια του Πανεπιστημίου.
     Η κυβέρνηση καλείται να δηλώσει αν έχει οποιαδήποτε στατιστική έρευνα, η οποία μπορεί να αποδείξει ότι την περίοδο 2011-2015, όταν το άσυλο δεν υφίστατο ως νομοθετικά κατοχυρωμένος θεσμός, υπήρξε μείωση της παραβατικότητας στα πανεπιστήμια.
     Εξάλλου, όλοι οι σχετικοί μεταπολιτευτικοί νόμοι περί του ασύλου πάντοτε με σαφήνεια κατοχύρωναν δυνατότητα αστυνομικής παρέμβασης, χωρίς την άδεια των πρυτανικών αρχών, υπό συγκεκριμένες συνθήκες.
     Ζητήματα παραβατικών συμπεριφορών ή και εκφυλιστικών φαινομένων βεβαίως εντοπίζονται και στα ελληνικά πανεπιστήμια – διακίνηση ναρκωτικών, επιθέσεις κλπ. Αυτά όμως δεν πρόκειται να αντιμετωπιστούν με την κατάργηση του ασύλου, όπως δεν συνέβη ούτε στο παρελθόν, όπως δεν συμβαίνει ούτε σε χώρους εκτός πανεπιστημίων, όπου δεν υπάρχει άσυλο.
     Υπάρχουν άλλες μέθοδοι αντιμετώπισης, που σχετίζονται με τη ζωή και τη λειτουργία όλες τις μέρες και τις περισσότερες ώρες της μέρας των πανεπιστημιουπόλεων ως ανοιχτών, φιλόξενων, δημόσιων χώρων δραστηριοτήτων και ανταλλαγής ιδεών, με συμμετοχή πολιτών εντός και εκτός πανεπιστημίου. Ασφαλή πανεπιστήμια είναι τα ζωντανά πανεπιστήμια. Οι υπηρεσίες των πανεπιστημίων πρέπει να χρηματοδοτηθούν ώστε να διαθέτουν επαρκή και αποτελεσματική φύλαξη. Και βέβαια, χρειάζεται ορθή εφαρμογή του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου, που αποδίδει σαφείς αρμοδιότητες και υποχρεώσεις στην Ελληνική Αστυνομία.
     Είναι πρωτόγνωρη η εχθρότητα της νέας κυβέρνησης προς το πανεπιστημιακό άσυλο και προς τα δημόσια πανεπιστήμια, τα οποία συστηματικά αποπειράται να δυσφημίσει. Η επίθεση στο άσυλο αποτελεί στην πραγματικότητα επίθεση στο ίδιο το δημόσιο Πανεπιστήμιο. Η κατάργηση του ασύλου συνιστά μέσο απαξίωσης και συρρίκνωσης του ρόλου του δημόσιου Πανεπιστημίου, σταδιακής ιδιωτικοποίησής του εκ των έσω, προκειμένου όταν κάποια στιγμή οι πολιτικές συνθήκες το επιτρέψουν να υπάρξει και επίσημη λειτουργία κερδοσκοπικών ιδρυμάτων σε πανεπιστημιακό επίπεδο.
     Το πανεπιστημιακό άσυλο είναι ακαδημαϊκός θεσμός και σύμβολο δημοκρατίας. Δεν είναι ιστορικό απολίθωμα. Το άσυλο ιδεών, λόγου, έρευνας και ανθρώπων αποτελεί και άσυλο δράσεων. Απαιτεί μια ευρεία γκάμα ζητημάτων να επιλύεται εσωτερικώς από την πανεπιστημιακή κοινότητα. Χάρη στο άσυλο, το δημόσιο Πανεπιστήμιο απολαμβάνει έναν βαθμό ελευθερίας έρευνας και διδασκαλίας, λόγου και δράσεων, ο οποίος σε κερδοσκοπικά ιδρύματα δεν υφίσταται. Το άσυλο δεν προστατεύει μόνο από κρατικούς καταναγκασμούς, αλλά και από ιδιοτελή συμφέροντα και τις επιβολές τους. Για όλους αυτούς τους λόγους, το άσυλο σημαίνει δημόσιο Πανεπιστήμιο, και η κατάργησή του σημαίνει περαιτέρω επίθεση στο δημόσιο Πανεπιστήμιο. Η κατάργηση του ασύλου συγκρούεται με το Σύνταγμα και το παραβιάζει, όπως το έχει αναλύσει έξοχα ο Αριστόβουλος Μάνεσης.
     Καλούμε το σύνολο της ακαδημαϊκής κοινότητας, τα όργανα διοίκησης, τους συλλόγους (μελών ΔΕΠ, εργαζομένων, φοιτητικούς) να υπερασπιστούν το πανεπιστημιακό άσυλο, να αντιταχθούν σθεναρά στην προσπάθεια κατάργησής του και να αποτρέψουν την επίθεση που δέχεται το δημόσιο Πανεπιστήμιο.

Υπογράφουν 206 άτομα (στις 1-8-2019 και συνεχίζεται):


Πέμπτη, 25 Ιουλίου 2019

Η μετριοκρατία στην εξουσία

Terry Allen, “Corporate Head”,
Ernst and Young Plaza, Los Angeles, California, USA
του Κώστα Νικολάου

Δεν έγινε καμία κατάληψη Βαστίλης, κανένας εμπρησμός του Ράιχσταγκ, ούτε κανένα καταδρομικό Aurora έριξε κανονιοβολισμούς… Κι όμως, η επίθεση έχει ήδη ξεκινήσει και έχει στεφθεί με επιτυχία: Η μετριοκρατία πήρε την εξουσία (Alain Deneault, prof. of political science, Univ. Montreal).
Μία "επανάσταση αναισθητοποίησης" ολοκληρώθηκε σιωπηλά κάτω από τα μάτια μας: η στάση που μας οδηγεί να βρεθούμε στο κέντρο ή σωστότερα στο “ακραίο κέντρο”: Ποτέ μην ενοχλείτε και πάνω από όλα, ποτέ μην κάνετε τίποτα που θα μπορούσε να προκαλέσει την οικονομική και κοινωνική τάξη. Τα πάντα πρέπει να τυποποιηθούν. Το "μέσο" έχει γίνει ο κανόνας, η "μετριότητα" έχει επιλεγεί ως πρότυπο.
ΜΕΤΡΙΟΣ ΔΕΝ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΑΝΙΚΑΝΟΣ. Αντιθέτως. Το σύστημα ενθαρρύνει την άνοδο των ατόμων με μέτρια ικανότητα σε βάρος των πολύ ικανών και των ανίκανων. Οι τελευταίοι για προφανείς λόγους (είναι αναποτελεσματικοί), οι πρώτοι επειδή υπάρχει κίνδυνος να αμφισβητήσουν το σύστημα και τις συμβάσεις του.
Ο μέτριος πρέπει να είναι ειδικός. Πρέπει να έχει μια χρήσιμη ικανότητα που δεν θέτει υπό αμφισβήτηση τα ιδεολογικά θεμέλια του συστήματος.
Το κριτικό πνεύμα πρέπει να περιοριστεί μέσα σε συγκεκριμένα όρια, διότι αλλιώς αποτελεί κίνδυνο.
Ο ΜΕΤΡΙΟΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ "ΠΑΙΞΕΙ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ": αποδοχή άτυπης συμπεριφοράς, μικρές συμβιβαστικές λύσεις που συμβάλλουν στην επίτευξη βραχυπρόθεσμων στόχων, υποταγή σε ανομολόγητους κανόνες, κλείνοντας συχνά τα μάτια. Πρόκειται για την εφαρμογή συμπεριφορών που σηματοδοτούν μια σχέση πίστης σε κάποιον ή σε ένα δίκτυο ή σε μια συγκεκριμένη κοινοπραξία.
Κάμψη με υπακοή στους κανόνες που δημιουργήθηκαν με μοναδικό σκοπό την τοποθέτηση στην κοινωνική σκακιέρα, που είναι ο στόχος του μέτριου.
Συμπεριφορές που υπογραμμίζουν την ένταξη σε ένα πλαίσιο που αφήνει στον ισχυρότερο μια μεγάλη δύναμη λήψης αποφάσεων. Στο τέλος της ημέρας, αυτές είναι οι στάσεις που τείνουν να δημιουργούν διεφθαρμένους θεσμούς. Και η διαφθορά φτάνει στο αποκορύφωμά της όταν τα άτομα που την ασκούν δεν συνειδητοποιούν πλέον ότι το κάνουν.
ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΜΕΤΡΙΟΤΗΤΑΣ, ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ Ο ΙΔΙΟΣ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ, που αντικαθίσταται από την “διακυβέρνηση”. Μια επιτυχία που χτίστηκε από τη Margaret Thatcher τη δεκαετία του '80 και αναπτύχθηκε σταδιακά τα επόμενα χρόνια μέχρι σήμερα. Σε ένα σύστημα διακυβέρνησης, η πολιτική δράση περιορίζεται στη διαχείριση, σε αυτό που λέγεται στα εγχειρίδια διαχείρισης "επίλυση προβλημάτων". Δηλ., αναζήτηση μιας άμεσης λύσης σε ένα άμεσο πρόβλημα, αποκλείοντας κάθε μακροπρόθεσμο προβληματισμό βασισμένο σε αρχές και κάθε πολιτικό όραμα που να συζητείται δημόσια.
Η διακυβέρνηση είναι μια μορφή νεοφιλελεύθερης κρατικής διαχείρισης, που χαρακτηρίζεται από την απορρύθμιση, την ιδιωτικοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών και την προσαρμογή στις ανάγκες των εταιρειών. Από την πολιτική, έχουμε γλιστρήσει σε ένα σύστημα (εκείνο της διακυβέρνησης) που τείνουμε να συγχέουμε με τη δημοκρατία.
Αλλάζει και η ορολογία: οι ασθενείς ενός νοσοκομείου δεν λέγονται πλέον ασθενείς, οι αναγνώστες μιας βιβλιοθήκης δεν είναι πλέον αναγνώστες. Όλοι έγιναν "πελάτες", όλοι είναι καταναλωτές.
ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΥΡΙΑΡΧΕΙ στην πολιτική σκέψη. Οι διαφορές μεταξύ των υποψηφίων τείνουν να εξαφανίζονται, ακόμη και αν προφανώς προσπαθούν να τις διαφοροποιήσουν. Ακόμη και η σημασιολογία γέρνει στην μετριότητα: ισορροπημένα μέτρα, σωστά μέτρα, συμβιβασμός. Αυτό είναι το "ακραίο κέντρο". Το ακραίο κέντρο δεν αντιστοιχεί στο μεσαίο σημείο του άξονα δεξιάς-αριστεράς αλλά συμπίπτει με την εξαφάνιση αυτού του άξονα προς όφελος μιας ενιαίας προσέγγισης και μιας ενιαίας λογικής.
Συνεχίζεται ….
________________________
Πηγές:
- Alain Deneault, “La médiocratie”, Lux éditeur, Montréal, Canada, 2015
- Angelo Mincuzzi, “Mediocracy has overwhelmed us, that’s why the mediocre took power”, Il Sole 24 Ore, 27.4.2019

Παρασκευή, 12 Ιουλίου 2019

Η "μανιακή" φύση, το άγιον κέρδος και το τοξικό χάος εις διπλούν

Ένα “χρυσό” ποτάμι κατόπιν διαρροής, Colorado, USA
του Κώστα Νικολάου

Η φύση δεν εκδικείται, δεν τιμωρεί, ούτε έχει καμιά μανία. Έχει τους δικούς της νόμους και λειτουργεί σταθερά με βάση αυτούς. Δεν προσαρμόζεται στους ανθρώπινους νόμους και πράξεις. Ένας χείμαρρος ακολουθεί τη διαδρομή που πάντα ακολουθούσε. Δεν στρίβει όταν βρει μπροστά του κτίσματα. Τα παίρνει μαζί του.
Οι άνθρωποι οφείλουν να προσαρμοστούν στη φύση, αφού αποτελούν μέρος της.
"Διαθέτουμε απέναντι σ' όλα τ' άλλα δημιουργήματα της φύσης το πλεονέκτημα, ότι μπορούμε να διακρίνουμε και να εφαρμόζουμε σωστά τους νόμους της. Και πραγματικά, κάθε μέρα που περνά μαθαίνομε να κατανοούμε όλο και πιο σωστά τους νόμους της και να αναγνωρίζουμε τόσο τις πιο κοντινές όσο και τις απόμακρες συνέπειες των επεμβάσεών μας στην πορεία της φύσης" (Engels F., Η διαλεκτική της φύσης).
Γιατί δεν πράττουμε έτσι;
Διότι η γενική έννοια άνθρωπος δεν υπάρχει στην πραγματική ζωή. Υπάρχει ο συγκεκριμένος κάθε φορά άνθρωπος. Αυτός που ζει σε συγκεκριμένα οργανωμένη κοινωνία με συγκεκριμένο σύστημα.
Και σήμερα, έχει υπεράνω όλων την πάση θυσία αναζήτηση του κέρδους (κερδοσκοπία σε επίπεδο θρησκευτικής πίστης).
Στο φαινόμενο του θερμοκηπίου (που είναι ένα φυσικό φαινόμενο, χάρη στο οποίο υπάρχει ζωή στον πλανήτη) επεμβαίνουμε “τοξικά” εκπέμποντας ρύπους (κερδοσκοπώντας ασύστολα με ενεργειακή βιομηχανία ορυκτών καυσίμων, μεταφορές κλπ), που τροποποιούν το κλίμα προς κατεύθυνση άγνωστη σε μας (κατάσταση “χάους” με την επιστημονική έννοια του όρου).
Φυσιολογικά λοιπόν προκύπτουν πρωτοφανείς τυφώνες, ανεμο- ή υδρο-στρόβιλοι, ισχυρές καταιγίδες κλπ, όπου οι πλημμύρες δεν μεταφέρουν μόνον συντρίμμια, αλλά και τοξικές χημικές ουσίες, όταν τις βρουν στο έδαφος (σε πάσης φύσεως χώρους εναπόθεσης τοξικών στερεών ή υγρών ουσιών). Αυτές οι τοποθεσίες είναι πάντα μια μεγάλη πιθανή πηγή ρύπανσης του εδάφους και των υπόγειων υδάτων μετά από τυφώνες και μεγάλες καταιγίδες (Thomas Burke, Assoc. Dean, Johns Hopkins School of Public Health, Univ. Baltimore, Maryland, USA).
Τα νερά ακολουθούν ανεξέλεγκτη διαδρομή μεταφέροντας τις τοξικές ουσίες οπουδήποτε (κατάσταση “χάους” με την επιστημονική έννοια του όρου) με ανεξέλεγκτες επιπτώσεις στο περιβάλλον και στην ανθρώπινη υγεία.
ΥΓ:
Στην Χαλκιδική δεν φαντάζομαι να υπάρχουν τέτοια θέματα. Εκεί η “ανάπτυξη” γίνεται με προστασία του περιβάλλοντος.
Έτσι δεν είναι;
Τι όχι;

Κυριακή, 9 Ιουνίου 2019

"ΚΑΛΟ: Αγωνίες και προοπτικές", Εκπομπή Αντιδραστήριο ΕΡΤ3

"Κοινωνική Αλληλέγγυα Οικονομία: Αγωνίες και προοπτικές" ήταν το θέμα της εκπομπής Αντιδραστήριο της ΕΡΤ3 στις 8 Ιουνίου 2019.
Μεταξύ άλλων παρεμβαίνουν ο Κ. Νικολάου από το Λαϊκό Πανεπιστήμιο ΚΑΛΟ (4:21-6:33 και 19:50-22:17), η Ε. Παπαθεοδοσίου από το Δίκτυο ΚοινΣΕπ Κεντρικής Μακεδονίας και ο Λ. Αγγέλου από την Κοινοπραξία Φορέων ΚΑΛΟ "Τα Πάντα RE" (11:17-18:57, 28:20-30:24, 36:20-38:10 και 42:50-47:06).
Το αρχείο της εκπομπής είναι στη διεύθυνση:
https://webtv.ert.gr/ert3/antidrastirio/08ion2019-antidrastirio-koinoniki-allileggya-oikonomia-agonies-amp-prooptikes/

Σάββατο, 1 Ιουνίου 2019

"Όλοι ίδιοι είναι": Πολιτική πλυντηρίου και ηττοπάθειας

του Κώστα Νικολάου

Η αξιοποίηση των διαφόρων δευτερευουσών αντιθέσεων στο εσωτερικό των κυρίαρχων τάξεων συμβάλλει σημαντικότατα στην μετατόπιση του συσχετισμού δυνάμεων υπέρ των εργαζομένων και στο να καταγάγουν νέες νίκες*.

Η πολιτική του "Όλοι ίδιοι είναι" λειτουργεί ως πλυντήριο του "χειρότερου" και του "ακραίου", ενώ ταυτόχρονα συνιστά αποδοχή υποκειμενικής αδυναμίας αξιοποίησης των ενδοαστικών αντιθέσεων, δηλ., ηττοπάθειας.

Ένα παράδειγμα:
Σήμερα, ένα από τα σημαντικότερα θέματα της ζωής και της υγείας μας, είναι η διαχείριση των απορριμμάτων. Η ακραία νεοφιλελεύθερη πολιτική περιλαμβάνει δύο βασικές γραμμές: ιδιωτικοποίηση της διαχείρισης και εργοστάσια καύσης.
Αν λοιπόν έχεις δύο συντηρητικούς υποψήφιους δημάρχους στον Β΄ γύρο εκλογών και ο ένας είναι υπέρμαχος της ιδιωτικοποίησης και καύσης, ενώ ο άλλος όχι, δεν μπορεί να λες "το ίδιο είναι".
__________________________
* Μεγάλο μέρος των σελίδων του 1ου τόμου του Κεφαλαίου αφιέρωσε ο Μαρξ σε ιστορικά παραδείγματα, όχι βέβαια για να γράψει την ιστορία του καπιταλισμού, αλλά για να αποδείξει πως δευτερεύουσες αντιθέσεις κυριαρχούν και επικαθορίζουν την βασική αντίθεση και της προσδίδουν συγκεκριμένη δυναμική, η αξιοποίηση της οποίας είναι το ζητούμενο.

Σάββατο, 25 Μαΐου 2019

Μπροστά στις αυτοδιοικητικές και ευρωπαϊκές εκλογές

του Κώστα Νικολάου

Tο γενικό εκλογικό δικαίωμα (δηλ. η κατάργηση της διαφοροποίησης των ψήφων στο δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι και η καθιέρωση του: «ένας άνθρωπος - μία ψήφος») δεν υπήρξε δώρο της αστικής τάξης, αλλά κατακτήθηκε ιστορικά με αιματοβαμμένες μάχες στα οδοφράγματα και αποσπάστηκε βίαια από τους Sans-culottes (εργατική τάξη, μισθωτοί, μικρέμποροι κλπ) στους κοινωνικούς αγώνες της Κομμούνας του Παρισιού και της Γαλλικής Επανάστασης μέσα από άγριες ταξικές συμπλοκές με την αστική τάξη.
     Το γενικό εκλογικό δικαίωμα - ακόμα και στην περιορισμένη του αστική αντίληψη - δεν είναι ακίνδυνο για την αστική τάξη: της αφαιρεί τις πολιτικές εγγυήσεις της κοινωνικής της εξουσίας, την εξαναγκάζει σε άσκηση της πολιτικής της κυριαρχίας μέσα σε δημοκρατικές συνθήκες, συνθήκες που οι καταπιεσμένες τάξεις μπορούν ανά πάσα στιγμή να εκμεταλλευτούν, να αμφισβητήσουν αυτά τα ίδια τα θεμέλια της καπιταλιστικής κοινωνίας και – με τους δικούς τους αγώνες και κοινωνικά κινήματα - να οδηγηθούν στη νίκη (1).
     Σε αυτήν την κατεύθυνση, προσφέρει και δυνατότητες για την αναγκαία πολιτική διαμόρφωση, έχοντας όμως ξεκάθαρο ότι τα κοινοβούλια (όλων των επιπέδων) αποτελούν την «σκηνή» των κοινωνικών συγκρούσεων, οι οποίες σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να συρρικνωθούν σε εκλογικό αγώνα και κοινοβουλευτική δραστηριότητα.
     Η κατάσταση των κοινωνικών κινημάτων και των αγώνων τους είναι που αποτυπώνεται στη «σκηνή» των κοινοβουλίων και η μεταξύ τους αλληλεπίδραση.
     Η αποχή (με όποια αιτιολογία), καθώς και το δήθεν «απολιτίκ» δεν είναι απλά γύρισμα της πλάτης σε όλα αυτά. Είναι ότι αποτελούν καθαρή ψήφο έγκρισης για τη συνέχιση της υπάρχουσας κυριαρχίας, αφού με την στάση αυτή, της επιτρέπουν να αναπαράγεται απρόσκοπτα.
     Σε αυτές τις αυτοδιοικητικές και ευρωπαϊκές εκλογές υπάρχουν (πλέον του ενός) σχήματα με αγωνιστές και αγωνίστριες βγαλμένους/ες μέσα από κοινωνικά κινήματα, που καθημερινά υπερασπίζονται (πριν και μετά τις εκλογές) τα προτάγματα υπαρκτών κοινωνικών κινημάτων.
     Είναι καθοριστικής σημασίας να πάει εκεί η ψήφος όσων ονειρεύονται έναν καινούργιο κόσμο.
     Χωρίς αυταπάτες και γνωρίζοντας καλά ότι μόνον με “συν Αθηνά και χείρα κίνει” όλων μας θα επιτευχθεί η ενωτική λειτουργία και δράση όλων των χώρων και ανθρώπων, που κινούνται για έναν καινούργιο κόσμο, με ένα κίνημα των κινημάτων όπου «οι λέξεις μας χωρίζουν, αλλά η δράση μας ενώνει»(2) και όπου όλα τα σφυριά να χτυπάνε στην ίδια κατεύθυνση.
     Διότι ο καινούργιος κόσμος ή θα είναι “ένας κόσμος με πολλούς κόσμους μέσα σε αυτόν” με “ένα όχι και πολλά ναι” (3) ή αλλιώς δεν θα υπάρξει.
     Καλό βόλι!
_________________________________
(1) Marx K., Οι ταξικοί αγώνες στη Γαλλία από το 1848 ως το 1850
(2) Σύνθημα των Τουπαμάρος
(3) Συνθήματα των Ζαπατίστας

Πέμπτη, 2 Μαΐου 2019

Ανοικτή επιστολή προς όλους τους υποψηφίους των Αυτοδιοικητικών Εκλογών των περιοχών που υδροδοτούνται από την ΕΥΑΘ Α.Ε.


Η Πρωτοβουλία 54 φορέων και κινημάτων για τη Συνεργατική Μη Κερδοσκοπική Διαχείριση του Νερού της Θεσσαλονίκης, στην οποία περιλαμβάνονται φορείς Κοινωνικής Αλληλέγγυας Οικονομίας (Κ.ΑΛ.Ο.), συνεταιρισμοί, ΚοινΣΕπ, οικολογικές και περιβαλλοντικές οργανώσεις, δίκτυα και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, που αγωνίζονται εδώ και χρόνια ενάντια στην ιδιωτικοποίηση της ΕΥΑΘ και για να περάσει το νερό της Θεσσαλονίκης συνεργατικά στα χέρια των πολιτών, παρουσίασαν σε συνέντευξη Τύπου στη Θεσσαλονίκη, την ανοικτή επιστολή προς όλους τους υποψηφίους των Αυτοδιοικητικών Εκλογών των περιοχών που υδροδοτούνται από την ΕΥΑΘ Α.Ε., με την οποία καλούνται να τοποθετηθούν σε δύο βασικά ερωτήματα που αφορούν στο μέλλον της εταιρείας.
Την παρουσίαση εκ μέρους της Πρωτοβουλίας των 54 φορέων έκαναν ο Λάζαρος Αγγέλου (Ένωση Πολιτών για το Νερό - Ένωση συνεταιρισμών νερού)και  ο Κώστας Νικολάου (Λαϊκό Πανεπιστήμιο Κοινωνικής Αλληλέγγυας Οικονομίας “UnivSSE Coop”).

                Η ανοικτή επιστολή έχει ως εξής:

«Με αφορμή τα 5 χρόνια από το Δημοψήφισμα του Νερού, 18 Μάη 2014, αλλά και τις επερχόμενες Δημοτικές, Περιφερειακές εκλογές και τις Ευρωεκλογές τον ίδιο μήνα, και έχοντας ως δεδομένα:
-          τη σημασία της κινητοποίησης των Θεσσαλονικέων ενάντια στην ιδιωτικοποίηση της ΕΥΑΘ Α.Ε. και το ιστορικό επίτευγμα της μεγάλης Συμμαχίας του “ΟΧΙ στην Ιδιωτικοποίηση της ΕΥΑΘ Α.Ε.” από τις δυνάμεις της Αυτοδιοίκησης, του Κινήματος του Νερού, των Εργαζομένων και των φορέων της πόλης
-          ότι η Συμμαχία έφερε ως αποτέλεσμα ένα συντριπτικό ΟΧΙ, που έγραψε μια χρυσή σελίδα στην ιστορία της Θεσσαλονίκης και έβαλε την πόλη μας στον Παγκόσμιο Χάρτη των αγώνων για το Νερό
-          ότι η αρραγής ενότητα όλων των δυνάμεων της Συμμαχίας, πέρα και πάνω από κομματικές και παραταξιακές αφετηρίες και προτιμήσεις, έδωσε τη δυνατότητα να αντιμετωπιστεί η αιφνιδιαστική προσπάθεια του κεντρικού κράτους να ανακόψει την δυναμική και να ακυρώσει το Δημοψήφισμα
-          ότι η ενότητα ήταν που επέτρεψε τη μαζική συμμετοχή 2.000 εθελοντών – πολιτών στις κάλπες του Νερού έξω από τα εκλογικά κέντρα των Αυτοδιοικητικών εκλογών και την διεξαγωγή της ψηφοφορίας με αναμφισβήτητο τρόπο και αποτέλεσμα,
καλούμε όλους τους υποψηφίους των Δήμων που εξυπηρετούνται από την ΕΥΑΘ Α.Ε. να τοποθετηθούν στα παρακάτω ερωτήματα:
  1. δηλώνουν ανοιχτά την προσήλωσή τους σε αυτήν την ιστορική παρακαταθήκη του Δημοψηφίσματος του Μάη του 2014 και τη δέσμευσή τους ότι θα έχουν την ίδια στάση σε ενδεχόμενη νέα απόπειρα ιδιωτικοποίησης ποσοστού της ΕΥΑΘ Α.Ε.;
  2. δηλώνουν ανοιχτά τη διάθεσή τους, εφόσον εκλεγούν, να συμμετάσχουν ενεργά στον διάλογο, που έχει ξεκινήσει ανάμεσα στην Περιφερειακή Ένωση Δήμων και την Πρωτοβουλία των 54 Φορέων και Κινημάτων για τη συγκρότηση της Μεγάλης Συμμαχίας του ΝΑΙ στη Συνεργατική Μη κερδοσκοπική Διαχείριση του Νερού της Θεσσαλονίκης από τους Πολίτες, την Αυτοδιοίκηση, τους Εργαζόμενους και την Κοινωνία της πόλης
* Όλες οι απαντήσεις θα δημοσιευθούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Επικοινωνία:
6977277120, 6944680436

Οι 54 φορείς που υπογράφουν τη Διακήρυξη για τη συνεργατική διαχείριση του νερού της Θεσσαλονίκης από τους πολίτες (19.3.2018)

Σάββατο, 2 Μαρτίου 2019

Η δυναμική του αγροδιατροφικού συνεργατισμού


του Κώστα Νικολάου στο 'Έθνος", 2.3.2019

Ο συνεταιρισμένος αγροδιατροφικός τομέας στην Ευρώπη είναι ο δυναμικότερος οικονομικά και κοινωνικά. Από τα 13 εκατ. αγρότες στην ΕΕ, τα 6,2 εκατ. συμμετέχουν σε 22.000 αγροτικούς συνεταιρισμούς, που επεξεργάζονται και εμπορεύονται το 40% της συνολικής παραγωγής. Στην περίοδο κρίσης, όχι μόνο δεν υπέστησαν ζημιές, αλλά συνέχισαν να αναπτύσσονται.
Ο αγροδιατροφικός τομέας στην Ελλάδα είναι από τους μεγαλύτερους παραγωγικούς τομείς με ποσοστά συμμετοχής στο ελληνικό ΑΕΠ και στην απασχόληση υπερδιπλάσια από τα αντίστοιχα της ΕΕ των 27. Αποτελεί κλειδί για τη διατροφική αυτάρκεια, απασχόληση και έξοδο από την κρίση. Παρουσιάζει μεγάλες προοπτικές ανάπτυξης μεν, αλλά δεν έχει ακόμα αξιοποιηθεί επαρκώς το συγκριτικό πλεονέκτημα της συνεργατικής οργάνωσής του.
Παράλληλα, η κοινωνική αλληλέγγυα οικονομία (ΚΑΛΟ) παρουσιάζει μια δυναμική εξέλιξη σε παγκόσμια και εθνική κλίμακα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ανάπτυξη πρωτοποριακών για την Ελλάδα συνεργατικών εγχειρημάτων με σημαντική εμβέλεια τοπική, εθνική, αλλά και διεθνή. Ενδεικτικά, παρουσιάζονται παρακάτω πέντε επιτυχημένες συνεργατικές ιστορίες του αγροδιατροφικού τομέα.

Παρασκευή, 22 Φεβρουαρίου 2019

10 επιτυχημένες συνεργατικές ιστορίες από την Ελλάδα και την Ευρώπη

του Κώστα Νικολάου 

Η κοινωνική αλληλέγγυα οικονομία (ΚΑΛΟ) έχει κερδίσει την πρωτοκαθεδρία τα τελευταία χρόνια, ως εναλλακτική θεωρία και πράξη της ανάπτυξης, αμφισβητώντας τα σημερινά παραδείγματα οικονομικής μεγέθυνσης που απομακρύνουν τους απλούς ανθρώπους από τον έλεγχο των πόρων, από τα μέσα παραγωγής και ακόμα, από το δίκαιο μερίδιο της εργασίας τους. Ο κοινωνικός και οικονομικός χώρος της κοινωνικής αλληλέγγυας οικονομίας (ΚΑΛΟ) παρουσιάζει μια δυναμική εξέλιξη σε παγκόσμια και εθνική κλίμακα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ανάπτυξη πρωτοποριακών για την Ελλάδα συνεργατικών εγχειρημάτων με σημαντική κοινωνική εμβέλεια τοπική, εθνική, αλλά και διεθνή.

Στο κείμενο αυτό, μετά από μια αριθμητική επισκόπηση της ΚΑΛΟ στον πλανήτη, στην Ευρώπη και στην Ελλάδα, παρουσιάζονται συνοπτικά 10 επιτυχημένες συνεργατικές ιστορίες από την Ελλάδα και την Ευρώπη: 1) Οι συνεταιρισμοί στο Sainttienne - Περιφέρεια Auvergne-Rhône-Alpes (France), 2) ο Κοινωνικός συνεταιρισμός Progetto Quid (Italy), 3) ο Συνεταιρισμός ραπτικής Sewing Coop (Italy), 4) ο Ενεργειακός συνεταιρισμός EnerCoop (France), 5) η Ομοσπονδία συνεταιρισμών Mondragon (Basque Country, Spain), 6) ο Γυναικείος αγροτικός συνεταιρισμός Αγ. Αντωνίου (Θεσσαλονίκη), 7) ο Αγροτικός συνεταιρισμός Μεταγγιτσίου (Χαλκιδική), 8) ο Αγροτικός κτηνοτροφικός συνεταιρισμός Λιβαδίου "Ο Βοσκός" (Ελασσόνα, Λάρισα), 9) ο Κοινωνικός καταναλωτικός συνεταιρισμός Θεσσαλονίκης “Βίος Coop”, 10) το Λαϊκό Πανεπιστήμιο Κοινωνικής Αλληλέγγυας Οικονομίας “UnivSSE Coop”.